سازمان های غیردولتی: از انفعال تا مشارکت رو به فعال در تعقیب دعوای عمومی ( با نگاهی به قانون آیین دادرسی کیفری

غلامحسن کوشکی

دوره 2، شماره 4 ، آذر 1392، ، صفحه 65-86

چکیده
  چکیده امروزه مشارکت سازمان های غیردولتی به عنوان یکی از عوامل حسن اداره کشور از جنبههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به شمار میرود. مشارکت مذکور در نظام حقوقی می تواند در کارآمدی و ایجاد اعتماد عمومی نقش برجستهای ایفا کند. قانون جدید آیین دادرسی کیفری با هدف عملیاتیکردن اهداف فوق، تعقیب دعوای عموی را در دستهای خاص از جرائم توسط این » ...  بیشتر

رفع مسئولیت کیفری بر اثر جهل حکمی

مهدی صبوری پور

دوره 3، شماره 10 ، فروردین 1394، ، صفحه 65-87

چکیده
  چکیده: یکی از ارکان تشکیل‌دهنده جرم، عنصر معنوی است و از اجزاء مهم عنصر معنوی، علم مرتکب به وصف مجرمانه رفتارش است. اما این جزء مهم در گذر زمان، در قالب اصل مفروض بودن علم به حکم، خلاصه و از واقعیت خود تهی گشته و همین امر نیز باعث شده که ابعاد مختلف آن کمتر مورد توجه قرار گیرد. جهل به حکم دارای گونه‌های مختلفی است که تأثیرگذاری آنها بر ...  بیشتر

تحلیل بزه‌ دیدگی جنسی زنان در شبکه‌های اجتماعی: نمونه‌پژوهی تانگو

حمیدرضا دانش ناری؛ عباس شیخ الاسلامی؛ حسین محمدکوره پز

دوره 6، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 65-101

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.11250.1197

چکیده
  رشد فناوری اطلاعات، افزایش استفاده از اینترنت و رشد روابط اجتماعی از طریق فرایندهای رایانه‌مدار، موجب افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی شده است؛ به طوریکه امروزه، استفاده از شبکه‌های مورد اشاره، به بخشی از زندگی افراد، تبدیل شده است. عضویت در شبکههای اجتماعیِ مختلف و برقراری ارتباط مجازی با دیگران، گرچه فرصت مناسبی را جهت به اشتراک‌گذاری ...  بیشتر

تحلیل و نقد مبانی فقهی ماده‌ی 249 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1392

علی محمدیان

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1395، ، صفحه 67-89

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.7120

چکیده
  یکی از مصادیق جرم قذف که به دلیل شایع و فراگیر بودن باعث ایجاد اختلاف در بین فقها گردیده، حالتی است که در آن شخصی به دیگری چنین بگوید: «تو با فلان زن زنا کردی، یا با فلان مرد لواط نمودی». فقها در صورت بروز حالت مزبور حد قذف را نسبت به مواجه محقق دانسته؛ لیکن در تحقق آن نسبت به منسوب­الیه اختلاف نموده­اند. مشهور متقدمان در فرض ...  بیشتر

معیار مسئولیت کیفری ناشی از عمل غیر در نظام کیفری ایران و مصر

حمید محمدی

دوره 7، شماره 24 ، آذر 1397، ، صفحه 67-95

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.22857.1435

چکیده
  مسوولیت کیفری، حاصل نمی‌شود مگر به دو شرط: 1- داشتن قدرت تشخیص 2- داشتن اراده آزاد. فقدان هر یک از این دو مانع مسوولیت کیفری است، و لذا قدرت تشخیص و اراده دو شرط اساسی مسوولیت کیفری است. در نظام کیفری ایران، مسوولیت کیفری زمانی محقق می‌شود، که فرد حین ارتکاب جرم، عاقل، بالغ و مختار باشد. در نظام کیفری مصر، اصل بر شخصی بودن مجازات است و ...  بیشتر

بررسی تطبیقی مفهوم فقهی«شبهه دارئه»؛ سازوکارکیفرزدایانه

سودابه رضوانی؛ اعظم مهدوی پور؛ عرفان خرمی عراقی

دوره 9، شماره 32 ، مهر 1399، ، صفحه 67-101

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2020.45149.1964

چکیده
  طرح فرضیه‌های گوناگون در رابطه با قاعده حقوقی و مدل فقهی قاعده درأ به دلیل خلأ در معیارهای عینیِ بازشناسی شبهه دارئه، ابهام‌ها و تعارض آراء را برانگیخته است. از قانون مجازات اسلامی 1392 قیود روشنی برای کیفرزدایی از رهگذر شبهه به‌دست نمی‌آید. پس از تحلیل مفهومی انگاره حقوقی شبهه مواردی از قبیل کارکرد شکلی یا ماهوی و درنظر گرفتن ملاک ...  بیشتر

کیفیات مشدده در فرایند کیفردهیِ جنایات بین المللی

بهزاد رضوی فرد

دوره 2، شماره 6 ، فروردین 1393، ، صفحه 69-89

چکیده
  چکیده جنایاتبین المللی همچون نسل کشی، جنایت علیه بشریتو ... از لحاظ آثار و تبعات، بسیار شدید و خسارتبار هستند. از همین رو، به همین میزان نیز بهشدت قابل سرزنش بوده و واکنشکیفری کشورها در قالب اصل صلاحیت جهانی و همچنین واکنش جامعه جهانی در قالب دادگاه های کیفری بین المللی با مجازات های شدید و سنگین صورت می پذیرد. لذا در پاسخ به این سؤال ...  بیشتر

حفظ صحت و استنادپذیری ادله ی الکترونیک با استفاده از بیومتریک و رمزنگاری

حسنعلی موذن زادگان؛ الهام سلیمان دهکردی؛ مهشید یوشی

دوره 4، شماره 12 ، مهر 1394، ، صفحه 69-97

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2015.1782

چکیده
  چکیدهاستنادپذیری ادله ی الکترونیک عبارت از واجد اعتبار بودن دادههای الکترونیک در محضردادگاه و ایفای نقش در صدور رأی مقتضی است. برای این که دلیل الکترونیک بتواند همانندادله ی سنتی کارکرد اثباتی داشته باشد، باید دو شرط عمده ی استنادپذیری یعنی صحتانتساب، اصالت و انکارناپذیری را دارا باشد. برای محقق شدن این دو شرط اساسی ضروریماده ی ...  بیشتر

نقض آزادی جریان اطلاعات در فرآیند پیشگیری موقعیت مدار از جرائم سایبری

زهرا فرهادی الاشتی؛ عبدالرضا جوان جعفری بجنوردی

دوره 5، شماره 18 ، خرداد 1396، ، صفحه 69-100

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.7400

چکیده
  سیاست جنایی برای پاسخ­دهی به پدیده­ی مجرمانه، اصول و روش‌هایی را اتخاذ می‌کند که بر این اساس اهداف و دورنمای کلی آن مشخص می‌گردد. امروزه به دنبال نقض گسترده­ی امنیت و آرامش روانی شهروندان در پی گسترش مقوله­ی ارتکاب جرم، اهداف سیاست جنایی از مجرم­مداری به سمت جرم­محوری تغییر مسیر داده است و تضمین امنیت به دغدغه­ی اصلی ...  بیشتر

تحلیل تعدد معنوی جرم در حقوق کیفری ایران

مسعود بسامی

دوره 8، شماره 29 ، اسفند 1398، ، صفحه 69-100

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2019.37228.1794

چکیده
  حقوق کیفری ایران در تعددواقعی جرم قایل بر تشدید مجازات مرتکبین است ولی در تعدد معنوی اینچنین نیست.اما تشخیص تعددمعنوی از واقعی همیشه ساده نیست. این دشواری با تصویب قانون مجازت 1392 و ایجاد قاعده «تعددنتیجه» بیشتر شده است زیرا بین این دوتأسیس حقوقی تشابه بسیار وجود دارد. بنابراین ضرورت دارد تاپژوهشی جامع در مورد شرایط تحقق تعدد ...  بیشتر

تأملی نو بر تعریف فعل مادی و غیرمادی در قتل عمدی

عباس محمد خانی

دوره 4، شماره 13 ، اسفند 1394، ، صفحه 71-93

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2015.2398

چکیده
  در تحقق قتل عمدی با فعل، تردیدی وجود ندارد. فعل مجرمانه در قتل عمدی نیز در ادبیات حقوق کیفری ایران به فعل مادی و غیرمادی تقسیم می‌شود؛ بدون آنکه تعریف و معیار دقیقی برای این دو عنوان و تمیز آنها از هم وجود داشته باشد؛ به‌طوری که برخی افعال منجر به مرگ، در هیچ­یک از تقسیم‌بندی افعال قرار نمی‌گیرد. علت این امر احتساب برخورد یا عدم ...  بیشتر

مسئولیت کیفری، مدنی و انتظامی ناقضین اصول بنیادین دادرسی کیفری

زینب باقری نژاد؛ رجب گلدوست جویباری

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1392، ، صفحه 73-92

چکیده
  چکیدهیکی از ویژگیهای بنیادین حقوق، داشتن ضمانت اجراست. اگر تابعان حقوق، خود را در اجرایقواعد حقوقی، آزاد و بدون مکافات تصور نمایند، چگونه میتوان هدف حقوق را که تنظیم روابطاشخاص و برقراری نظم در اجتماع است محقق نمود. بنابراین، هرگاه حقوق اشخاص مورد تعرض قرارگیرد، واکنش در مقابل متجاوز باید از سوی دولت تأمین و تضمین شو د. قواعد و اصول ...  بیشتر

شکل گیری حق داشتن سلاح و تاثیر آن بر حقوق کیفری

غلامحسین الهام؛ رسول عابد

دوره 2، شماره 7 ، تیر 1393، ، صفحه 73-102

چکیده
  حق بر داشتن سلاح یکی از قدیمی ترین حقوقی است که چالش فکری متفکرانی چونافلاطون و ارسطو بوده است. به باور برخی، این حقِ اساسی و بنیادین شهروندان یک جامعه استکه برای دفاع از خود و نگهبانی از یک جامعه دمکراتیک مسلح باشند، اما برخی دیگر حق برداشتن سلاح را مغایر یک نظام الیگارشی می دانند. بر اساس دیدگاه نخست، حقوق کیفری نه تنهادر برابر این ...  بیشتر

نقش رفتار مقتول در رابطه ی استناد قتل عمدی

کیومرث کلانتری؛ بهروز قلی زاده

دوره 5، شماره 19 ، شهریور 1396، ، صفحه 73-94

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.13125.1231

چکیده
  بر اساس ماده 492 ق.م.ا. جنایت در صورتی موجب قصاص یا دیه است که نتیجه­ی حاصله مستند به رفتار مرتکب باشد. در قتل عمدی یکی از مواردی که با وجود قصد قتل توسط مرتکب، می‌تواند رابطه­ی استنادی بین رفتار مرتکب و نتیجه­ی حاصله را قطع کند، رفتار مقتول است. مقتول می­تواند با انجام رفتارهای «عمدیِ آگاهانه و یا ناآگاهانه» که ممکن است به‌صورت ...  بیشتر

تبدیل قصاص در حقوق کیفری ایران

حسن مرادی

دوره 6، شماره 21 ، دی 1396، ، صفحه 73-114

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.19046.1355

چکیده
  در کنار تأسیسات حقوقی همچون معافیت‌های «قانونی» و «قضایی» ، نهاد «تبدیل مجازات» قرار دارد. تبدیل مجازات در مفهوم اعم اقدامی در راستای فردی کردن مجازات، جلوگیری از تضییع حقوق مجنی علیه یا اولیای دم، جلوگیری از وهن دین، تحدید استفاده از زندان‌ و نیز تحقق عدالت قضایی و تعذیبی عادلانه است. در حال حاضر تبدیل مجازات در ...  بیشتر

جایگزینی سازوکار کلاسیک استرداد با قرار جلب اروپایی در حقوق کیفری اتحادیه اروپا

محمد فرجی؛ بهزاد رضوی فرد

دوره 8، شماره 28 ، آذر 1398، ، صفحه 79-107

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2019.33287.1705

چکیده
  حقوق کیفری منطقه‌ای را می‌توان در کنار دو قلمرو جرایم دارای عنصر بیرونی و جرایم بین‌المللی به عنوان قلمرو سوّم حقوق کیفری بین‌المللی انگاشت. حقوق کیفری اتحادیة اروپا نمونة بارز یک حقوق کیفری منطقه‌ای است که در آن نهادها و مقرراتی در سطح اتحادیه پیش‌بینی شده است. بدین‌سان، با ایجاد یک فضای کیفری در سطح منطقه‌ای سازوکارهای نهادین ...  بیشتر

جبرانِ خسارتِ متهمانِ بازداشت شدهِ بی‌گناه در نظام عدالت کیفری ایران و فرانسه

محمد باقر مقدسی؛ ابراهیم رضا قلی زاده

دوره 6، شماره 23 ، شهریور 1397، ، صفحه 81-111

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.19929.1372

چکیده
  حق بازداشت یکی از مهم‌ترین اختیاراتی است که در راستای مبارزه مؤثر با جرم به مقام‌های نظام عدالت کیفری اعطا شده است. هرچند تلاش شده از طریق الزام مأموران به رعایت ضوابطی مانند وجود ادله متقن پیش از بازداشت، از بازداشتِ افرادِ بی‌گناه پیشگیری شود، ولی در برخی موارد با وجود رعایت موازین قانونی در زمان شروع و ادامه بازداشت، در نهایت ...  بیشتر

حمایتهای حقوقی دیوان کیفری بین المللی از بزه دیدگان

بهزاد رضوی فرد؛ مرضیه دیرباز

دوره 1، شماره 3 ، تیر 1392، ، صفحه 99-117

چکیده
  دیوان کیفری بینالمللی، با صلاحیت رسـیدگی بـه خطیرتـرین جنایـتهـای مـورد اهتمـامجامعهی بینالمللی و برای پایان بخشیدن به بی کیفر مانی مرتکبان این جنایتها، تأسـیس شـدهاست. مقررات دیوان حمایتهای حقوقی گونـاگونی را بـرای بـزهدیـدگان در نظـر گرفتـهانـد.اساسنامهی رم، آیین دادرسی و ادله، آییننامههای دیوان، آییننامههای کارکنان و موافقتنامـهمربوط ...  بیشتر

تحلیل تطبیقی الگوهای کیفردهی در نظام کیفری ایران و انگلستان

نسرین مهرا؛ عباس موذن؛ مجید قورچی بیگی

دوره 6، شماره 20 ، مهر 1396، ، صفحه 105-140

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.10525.1185

چکیده
  کیفردهی در طول سالیان گذشته دچار تحولات مختلفی شده است. در رابطه کیفردهی الگوهای مختلفی وجود دارد. به‌طور خاص چهار نوع متفاوت از الگوی کیفردهی وجود دارد؛ کیفردهی نامعین، کیفردهی معین، کیفردهی مفروض یا مبتنی بر رهنمودهای تعیین مجازات و کیفردهی الزامی. ماهیت هر یک از این الگوها بر اساس جایگاهی که به صلاحدید قضایی در تعیین کیفر می‌دهند، ...  بیشتر

تأمّلی در ماهیّت و قلمرو اراده در تحقّق مسئولیت کیفری

مجتبی جعفری

دوره 4، شماره 15 ، شهریور 1395، ، صفحه 121-141

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2016.4438

چکیده
  ارتکاب رفتار مادّی شرط لازم برای تحقّق مسئولیت کیفری در حقوق کیفری کنونی است. چنانکه امروزه در هیچیک از نظام‌های حقوقی دنیا صرف اندیشة مجرمانه قابل مجازات نیست. مسئولیت کیفری زمانی ایجاد خواهد شد که فردی با عبور از اندیشة مجرمانه عملاً رفتاری را انجام دهد که قانونگذار منع کرده است. با این همه، نباید از این حکم چنین استنباط کرد که ارتکاب ...  بیشتر

احراز رابطة سببیت در فرض مداخله عوامل گوناگون در جنایات و خسارات مالی (با تأکید بر قانون مجازات اسلامی 1392)

هادی رستمی؛ هادی شعبانی کندسری

دوره 4، شماره 15 ، شهریور 1395، ، صفحه 144-171

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2016.4439

چکیده
  احراز رابطة سببیت میان رفتار مجرمانه یا فعل زیانبار و نتیجه ناشی از آن، به ویژة در فرض تعدد عوامل و اسباب، یکی از دشوارترین مباحث حقوق کیفری و مسؤولیت مدنی است. این مسأله در حالتی که افراد متعددی در زمان‌های متفاوت (طولی) در وقوع جنایت مداخله می‌کنند و بین رفتار مداخله-کنندگان و نتیجه حاصله (مانند قتل) فاصله زمانی نسبتاً طولانی ایجاد ...  بیشتر

روابط معنا-نماد و الهیات مجازات: پدیداری آیین تعذیب

سید محمد جواد ساداتی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.51563.2094

چکیده
  چکیده مطالعات فنّی حقوق کیفری کمتر به بحث در خصوص جلوه‌‌های اجتماعی پدیدار مجازات می‌‌پردازند. مقصود از این جلوه‌‌ها پیوندهای ناگسستنی و اغلب پنهانی است که مجازات با سایر پدیدارهای اجتماعی برقرار می‌‌کند. مجازات بخشی از ساختار نظام اجتماعی است و به همین ‌‌واسطه، تولّد و دگرگونی پدیدار کیفر ارتباطی ناگسستنی با سایر بخش‌های ...  بیشتر

جایگاه حقوق بزه دیده در مرحله تحقیقات مقدماتی از منظر قانون آیین دادرسی کیفری ایران

عباس اختری؛ حسنعلی موذن زادگان

دوره 7، شماره 26 ، اردیبهشت 1398، ، صفحه 41-73

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.24224.1468

چکیده
  سالیان متمادی، رویکرد حمایت از متهم و حقوقِ وی به دلیل رویارویی یک نهاد قدرتمند –دادسرا- در مقابل متهمِ بی‌دفاع، تمام توجهات را به توسعه حقوق وی و حمایت از آن معطوف نمود. در این میان نقش بزه‌دیده در پیشبرد فرآیند تحقیقات مقدماتی مورد کم‌توجهی قرار گرفته و جایگاه وی را در موضع انفعال قرار داده بود. با رویش رویکرد بزه‌دیده‌مدار، ...  بیشتر

بررسی جایگاه امنیت گرایی در سیاست کیفری ایران و آمریکا

عبدالعی توجهی؛ مرجان برنجی اردستانی

دوره 1، شماره 2 ، دی 1391، ، صفحه 67-91

چکیده
  در حقوق کیفری دو نوع سیاست وجود دارد  سیاست کیفری عدالت محور  و دیگری سیاست کیفری امنیت گرا  یا دشمن محور  در حالیکه در سیاست کیفری عدالت محور  اصل بر محدود بودن مسئولیت افراد  و عدم مداخله در زند گی خصوصی افراد است می توان گفت سیاست کیفری امنیت گرا در چند دهه اخیر با مداخله هر چه بیشتر دولت ها در زندگی خصوصی افراد و ...  بیشتر

بررسی صلاحیت دادگاه‌های ایران نسبت به جرائم تبعه غیر ایرانی علیه ایرانی در خارج از ایران (صلاحیت شخصی منفعل در حقوق ایران

ابوالحسن شاکری؛ حسن خان احمدی

دوره 5، شماره 16 ، آذر 1395، ، صفحه 70-93

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2016.6755

چکیده
  بعد از یک سده قانون‌گذاری، صلاحیت مبتنی بر تابعیت ایرانی بزه‌دیده، در قانون مجازات اسلامی ایران مصوب 1392 وارد شد و به‌موجب ماده 8 در جرائم مستوجب مجازات‌های حدود، قصاص و دیات، دادگاه‌های ایران بدون هیچ قیدوشرطی صالح به رسیدگی به این نوع جرائم ارتکابی در خارج از کشور توسط اتباع خارجی علیه اتباع ایرانی می‌باشند و تعزیرات منصوص شرعی ...  بیشتر