جواز اعمال کیفر به موجب از دست دهیِ حق بر مجازات نشدن

سید بهمن خدادادی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.54906.2186

چکیده
  نقطه ی عزیمت بحث در این مقاله با تمیز دو پرسش بنیادین فلسفی-حقوقی آغاز می گردد: "چرا اساساً مجاز به اعمال مجازات هستیم" و "چرا مجازات می کنیم". از آنجا که تمرکز رویکردهای سنّتی به مقوله ی مجازات، عمدتاً معطوف به پرسش دوم بوده است، شوربختانه حقوق دانان وقع چندان بایسته و شایسته ای در قلم یاری های خویش به پرسش نخست ننهاده اند. پاسخ به پرسش ...  بیشتر

حقِ کیفر خرد بنیاد

مهدی موسی زاده کوفی؛ علی حسین نجفی ابرند آبادی؛ باقر شاملو؛ فیروز محمودی جانکی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2021.53531.2144

چکیده
  چکیده مشروعیّت و مقبولیّت کیفر به مشروعیّت ساختارهای سیاسی سازندۀ آن وابسته است. برای مشروعیّت ساختارهای سیاسی نیازمند حاکمیّت قانون هستیم. دولت‌های قانون‌مدار معیار مشروعیّت کیفرگذاری‌ و کیفردهی‌ را عقلانیّت قرار می‌دهند و برای ارزش‌ها و هنجارهای اخلاقی، اجتماعی و قواعد فرهنگی جامعه اعتبار قائل‌‌ می‌شوند. در دولت‌های مدرن ...  بیشتر

روابط معنا-نماد و الهیات مجازات: پدیداری آیین تعذیب

سید محمد جواد ساداتی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.51563.2094

چکیده
  چکیده مطالعات فنّی حقوق کیفری کمتر به بحث در خصوص جلوه‌‌های اجتماعی پدیدار مجازات می‌‌پردازند. مقصود از این جلوه‌‌ها پیوندهای ناگسستنی و اغلب پنهانی است که مجازات با سایر پدیدارهای اجتماعی برقرار می‌‌کند. مجازات بخشی از ساختار نظام اجتماعی است و به همین ‌‌واسطه، تولّد و دگرگونی پدیدار کیفر ارتباطی ناگسستنی با سایر بخش‌های ...  بیشتر

تحول اخلاق عمومی و اصول حاکم بر جرم‌انگاری آن؛ رویکردهای فلسفی و حقوق بشری

روح الله رهامی؛ فاطمه محسنی جیهانی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.43575.1932

چکیده
    چکیده طی نیم‌‌قرن اخیر، بسیاری از قوانین که با نام اخلاق عمومی از استانداردهای سنّتی جامعه حمایت می‌‌کرده‌‌اند با چالش مواجه شده‌‌اند. جرم‌‌زدایی از قوانین مربوط به اخلاق مشترک جوامع، به عنوان یکی از مهم‌‌ترین وجوه حقوق کیفری نوین، ریشه در دعوای متفکّرانی چون جان استوارت میل و جوئل فاینبرگ بر سر حدود مداخلة دولت‌‌ها ...  بیشتر

چالش های تحقیقات جنایی در پرونده های مرگ در زندان

مهدی غلامپور؛ محمد فرجیها

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.44956.1958

چکیده
    مقالة پیش روی تلاش می‌کند به بررسی برخی از مسائل بپردازد که تحقیقات جنایی در پرونده‌‌های مرگ در زندان را با چالش روبرو می‌سازند. در حالی‌‌ که شاکیان این پرونده‌‌ها انتظار به رسمیّت ‌‌شناخته شدن شکایت خود از سوی نظام عدالت کیفری را دارند، وجود برخی از چالش‌‌ها موجب به حاشیه ‌‌راندن و در نهایت عدم دسترسی آنها به عدالت در ...  بیشتر

تأملی در استثناءات ماده 121 قانون مجازات اسلامی(مصوب1392)

احمد مرتاضی؛ امیر امیران بخشایش

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.41618.2102

چکیده
   چکیدهقاعدة درأ، در مواجهه با جرایم مختلف، یکی از دو نقش محکومیّت‌‌زدایی و کیفرزدایی را ایفاء می‌‌کند. از نگاه فقهی، در رابطه با مبنای قاعدة درأ، نظرات مختلفی مطرح شده امّا آنچه مورد قبول اکثر فقها قرار گرفته روایات موجود در این خصوص است. علی‌‌رغم اینکه روایات موجود مطلق بوده و صرف شبهه را در تمامی اقسام حدود موجب درأ می‌‌دانند، ...  بیشتر

بزه‌دیدگی عرصه‌های کوهستانی؛ نمودها و چالش‌ها

اصغر احمدی؛ مهدی صبوری‌پور

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.52103.2108

چکیده
  چکیده کوه‌‌ها از منظر محیط‌‌زیستی دارای ارزش‌‌های فراوانی هستند، به نحوی که زیستگاه یک‌‌پنجم از جمعیّت دنیا و بسیاری از گونه‌‌های گیاهی و جانوری هستند. از این‌‌ رو، گرچه در حقوق بین‌‌الملل محیط‌‌زیست هنوز کنوانسیون ویژه‌‌ای در مورد آنها به تصویب نرسیده، اسناد بسیاری بر حفاظت از آنها تأکید کرده‌‌اند. ایران نیز به عنوان ...  بیشتر

جنایت جنگی پزشکی؛ رهیافت های مفهومی و مصداقی

جمال بیگی؛ فرهاد قهار

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.50880.2078

چکیده
  چکیده پدیدة جنگ همواره در طول تاریخ، به ‌عنوان واقعیّتی دردناک در زندگی بشر، سرشار از مصائب متعدّدی بوده و از این ‌رو جامعة جهانی با وضع مقرّرات حقوق بین‌الملل بشردوستانه، سعی در کاهش آثار مخرّب و زیان‌بار آن نموده است. در این ‌بین، افرادی از جمله پزشکان، در برخی مواقع و برخلاف وظایف حرفه‌ای و اصول اخلاقی و با سوءاستفاده از این ...  بیشتر

رشا و ارتشا خصوصی در اسناد بین المللی و حقوق ایران

ارسلان اشرافی؛ امیر ایروانیان؛ مهدی هوشیار

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2021.44331.1947

چکیده
  چکیدهبا آنکه یکی از الزامات ناشی از اجرای کنوانسیون مریدا جرم‌‌انگاری «رشا و ارتشاء در بخش خصوصی» است، هنوز قانونگذار ایرانی این مهم را مورد توجّه قرار نداده و در رویّة قضایی نیز رویکرد روشنی در این زمینه وجود ندارد. امروزه از منظر اسناد بین‌‌المللی و حقوق تطبیقی تردیدی وجود ندارد که رشا و ارتشاء در حوزة خصوصی، همانند حوزة ...  بیشتر