نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تبریز

2 ندارد

10.22054/jclr.2022.41618.2102

چکیده

در رابطه با مبنای قاعده درأ، نظرات مختلفی مطرح شده است اما آنچه مورد قبول اکثر فقها قرار گرفته، روایات موجود در این خصوص است. علی‌رغم اینکه روایات موجود، مطلق بوده و صرف شبهه را در تمامی اقسام حدود، موجب درء آن می‌داند، اما قانونگذار در ماده 121 ق.م.ا چهار جرم حدی محاربه، افسادفی‌الارض، سرقت و قذف را استثناء کرده و این بدان معناست که در این چهار مورد، استثناءاً صرفِ شبهه منجر به اِعمال قاعده درأ نمی‌گردد بلکه طی مرحله‌ای دیگر یعنی نیافتن دلیل منافی با آن نیز لازم است. تحقیق حاضر نشان می‌دهد که چنین تفکیکی در حدود، فاقد مبنای فقهی بوده و اطلاق و عموم روایات مربوط به قاعده درء، خلاف آن را ثابت می‌کند. دلایلی هم که توسط صاحب‌نظران، در توجیه این تفکیک، مطرح شده، تک‌بُعدی و توأم با مسامحه بوده و از این رو، قابل پذیرش نیست. پژوهش حاضر در صدد تحلیل مبانی و ادله ارائه شده در جهت توجیه استثناءات چهارگانه ماده 121 ق.م.ا است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Reflection on the Exceptions to Article 121 of the Islamic Penal Code (approved in 1392)

نویسنده [English]

  • A M 2

2 no

چکیده [English]

In relation to the rule of law, various views have been raised, but what is accepted by most jurisprudents is the narratives in this regard. Despite the fact that the existing narrations are absolute and arbitrarily controversial in all its forms, the legislator, in Article 121 of the Criminal Code, excludes four cases of moharebeh, corruption, theft, and Qazf, and this It means that in these four cases, exceptionally mere doubts do not lead to the rule of law, but in the other stage it is also necessary to find no reason why. The present study shows that such a separation is inadequate in terms of jurisprudential basis and proves the opposite of the general and general narratives related to the rule of reason. The reasons given by the owners in justifying this separation are one-dimensional and obscure, and therefore not acceptable. The present study seeks to analyze the bases and arguments presented in order to justify the four exceptions of Article 121 of the Criminal Code.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Study of reason
  • mere doubt
  • Rule of law
  • Article 121 of the Criminal Code