« تخفیف حبس »در قانون نامه جنایی 1392

علی شجاعی

دوره 2، شماره 7 ، تیر 1393، ، صفحه 149-164

چکیده
  چکیدهاشاره « تقلیل حبس به میزان یک تا سه درجه » بند الف مادهی 37 قانون نامه ی جنایی 1392 به« تقلیل » نوع نگارش قانون گذار در ماده ی 37 به گونه ای است که دو تفسیر از واژه ی .« کرده استدر این بند در معنای عام به کار رفته و هر دوی « تقلیل » ممکن است. بر پایه ی تفسیر نخست، واژه یرا دربر می گیرد. این تفسیر بر سه استدلال احراز نظر ...  بیشتر

کلیشه‌های جنسیتی موثر بر وقوع تجاوز جنسی در مولفه ‌های فرهنگ ایرانی

رویا زراعت پیشه؛ عیاس شیری؛ علی حسین نجفی ابرند آبادی؛ فیروز محمودی جانکی

دوره 9، شماره 32 ، مهر 1399، ، صفحه 151-177

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2020.45292.1982

چکیده
  جنسیت معرف ویژگی‌هایی است که در فرآیند جامعه‌پذیری زنان و مردان به آن‌ها نسبت داده می‌شود و برخلاف «جنس» منشایی زیست‌شناختی نداشته و جامعه‌ی بشری آن را برمی‌سازد و به افراد تحمیل می‌کند. نقش‌های جنسیتی زنان در طول تاریخ دست‌خوش تحولات قابل توجهی بوده است و برآیند این تحولات در جوامع سنتی، تثبیت جایگاه زنان به عنوان موجوداتی ...  بیشتر

اعتبار اصل قانونی بودن در حقوق کیفری افغانستان: مشکلها و راهکارها

محمد صدر توحیدخانه

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1395، ، صفحه 155-188

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.7123

چکیده
  اگر چه قانون اساسی افغانستان قاضی را مکلف کرده است چنانچه حکم قضیه را در قوانین مدون نیافت به فقه حنفی مراجعه کند، شرایطی صریح و ضمنی نیز برای این مراجعه تعیین کرده است. از جمله‌ی این شرایط رعایت اصل قانونی بودن جرم و مجازات است که به مثابه یکی از بنیادی‌ترین اصول حقوق کیفری مدرن، به بهترین شکل، نه تنها در قانون اساسی فعلی بلکه در هر ...  بیشتر

اعمال نفوذ برخلاف حق و مقررات قانونی

جعفر کوشا

دوره 1، شماره 1 ، مهر 1391، ، صفحه 159-180

چکیده
  جرم اعمال نفوذ در سال 1315خورشیدی توسط مقنن ایرانی به تصویل رسید .این جرم دارای عناصر وشرایط خاص می باشد ، هر چند با جرایمی هم چونارتشاء و کلاهبرداری ؛ قابل مقایسه است ، ولی بعنوان جرم خاص تعریف و تعیینشده است. اعمال نفوذ به دو دسته تقسیم می شود : اعمال نفوذ فاعلی ، 1و اعمالاعمال نفوذ منفعلانه .2اعمال نفوذ فاعلی به اعتبار مرتکب جرم به دو ...  بیشتر

بررسی تعدد نتیجه و مقایسه آن با تعدد جرم

علی اصغر اعظمی؛ مسعود حیدری؛ محمد جواد جعفری

دوره 7، شماره 25 ، اسفند 1397، ، صفحه 159-189

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.23035.1439

چکیده
  تعدد نتیجه عبارت از وضعیتی است که از رفتار مجرمانه واحد، نتایج متعددی حاصل می‌شود. این که آیا تعدد نتیجه از مصادیق تعدد مادی است یا معنوی، بین حقوقدانان اختلاف نظر وجود داشت. رویه قضایی سابقاً آن را از مصادیق تعدد اعتباری جرم می‌دانست. قانونگذار در سال 92 با یک سیاست جنایی تقنینی و وضع تبصره 1 ماده 134 ق.م.ا تعدد نتیجه را در حکم تعدد مادی ...  بیشتر

دفاع مقابله به مثل از منظر رویه محاکم کیفری بین المللی

نادیا باقری؛ مجتبی جانی پور؛ مهین سبحانی

دوره 7، شماره 24 ، آذر 1397، ، صفحه 163-196

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.1474501266

چکیده
  چکیده؛ مقابله به مثل برگردان اصطلاح لاتین «تو نیز هم» است. این اصطلاح بدین معناست که «شما نباید مرا مجازات کنید، چراکه شما نیز مرتکب همان جرم شده‌‌اید». این دفاع نخستین بار در خلال محاکمات نورنبرگ در پروندة دریاسالار داتیتز به صورت ضمنی مورد پذیرش قرار گرفت. مبنای اصلی این استدلال دکترین دستان پاک است که به موجب آن «اگر ...  بیشتر

هشدار رسانی؛ ضابطه ی اصلی رفع مسئولیت در پیشگیری وضعی خطرناک از جرم

علی صفاری؛ راضیه صابری

دوره 5، شماره 18 ، خرداد 1396، ، صفحه 165-210

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2017.7406

چکیده
  در ­مقاله­­ی حاضر، شرط ضرورت هشداررسانی به‌عنوان یکی از پیش­شرط­های ضروری اتخاذ ­تدابیر پیشگیری وضعی بررسی می­­شود. شرط هشدار­رسانی تحت دو عنوان کلی مورد­ تبیین قرار ­می­گیرد. ابتدا ضرورت هشدار دادن از منظر فقهی، حقوق بشری و جرم­شناسی بررسی شده، سپس این ضرورت به همراه شرایط آن جهت دستیابی به شیوه­ی هشدار ...  بیشتر

چالش‌های دادرسی جرائم ورشکستگی به تقصیر و تقلب در حقوق ایران

حسن حاجی تبار فیروزجائی

دوره 9، شماره 34 ، فروردین 1400، ، صفحه 165-186

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2021.48570.2023

چکیده
  در حقوق ایران ورشکستگی به تقصیر و تلقب از اقسام جرائم علیه اموال و مالکیت محسوب می‌شوند که به دلیل تجاوز به حقوق مالکانه اشخاص و ایجاد اخلال در نظام اقتصادی و نظم عمومی مورد جرم‌انگاری قرار گرفته است. اما با این وجود، از لحاظ قضایی چالش‌های قانونی گوناگونی پیرامون مقررات آیین دادرسی ناظر بر این جرائم به ویژه از حیث تشخیص مبدأ مرور ...  بیشتر

جرم انگاری قاچاق داروی تقلّبی در اسناد بین المللی و حقوق ایران

محسن عینی

دوره 6، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 171-203

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.18496.1346

چکیده
  قاچاق داروی تقلبی، فارغ از پیامدهای خسارت بار اقتصادی، بهداشت عمومی و سلامت اشخاص را تهدید و جامعه جهانی را برای مبارزه موثر با آن مصمم کرده است . از مهمترین راهبردهای این مبارزه، جرم انگاری قاچاق داروهای تقلّبی و رفتارهای مشابه وفق یک عهد نامه بین المللی است که هنوز تصویب نشده است ولی در سطح منطقه ای "کنوانسیون MEDICRIME شورای اروپا ،مصوب ...  بیشتر

کاستی‌های تقنینی در کاهش فساد در معاملات دولتی در پرتو رهنمودهای OECD

مهدی فضلی؛ ابوالفتح خالقی

دوره 6، شماره 23 ، شهریور 1397، ، صفحه 171-211

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.20360.1381

چکیده
  معاملات دولتی یکی از عمده روشهای هزینه‌کرد بودجه عمومی هستند و به همین دلیل یکی از ابزارهای قانونی جهت ارتکاب مفاسد اقتصادی نیز به شمار می آیند؛ از این رو لازم است که سازوکار قانونی مشخصی بر آنها حکمفرما باشد؛ قوانین کنونی داخلی در زمینه مبارزه با فساد در معاملات دولتی روزآمد و کارا نیستند و از کاستی هایی برخوردارند که امکان تحقق ...  بیشتر

مطالعه تطبیقی حیوان‌آزاری در نظام کیفری ایران و ایالات متحده آمریکا

سید مصطفی مشکات

دوره 8، شماره 29 ، اسفند 1398، ، صفحه 171-202

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2019.36306.1777

چکیده
  مقابله با آزار و ظلم به حیوان‌ها در لوای رهیافتی انسانی مورد احتساب قرار می‌گیرد که از کارکردی ضدّخشونت نیز برخوردار است؛ به این مناسبت، کنشگران حقوق کیفری با توسل به مکانیسم جرم‌انگاری، اَشکال متعددی از حیوان‌آزاری را مشمول وصف بزهکارانه و حائز ضمانت‌اجرای کیفری قرار داده‌اند. گستره حیوان‌آزاری تنها منصرف به آزار جسمانی نشده ...  بیشتر

بررسی جرم انگاری مصلحت گرایانه در نظام جمهوری اسلامی ایران

قدرت الله خسروشاهی؛ علی گنجی

دوره 8، شماره 28 ، آذر 1398، ، صفحه 175-206

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.23385.1445

چکیده
  جرم‌انگاری مصلحت‌گرایانه به آن دست جرم‌انگاری‌هایی گفته می‌شود که بر اساس اصل مصلحت مشروعیت می-یابند. مصلحت مفهومی رایج و پرکاربرد است که برداشت‌های متفاوتی از آن می‌شود. به همین دلیل در این مقاله ابتدا به ایضاح مفهومی، ساحت‌شناسی و تعیین معیارهای آن و تاثیر آن بر جرم‌انگاریپرداخته می‌شود، سپس جایگاه نظری جرم‌انگاری مصلحت‌گرایانه ...  بیشتر

واکاوی ادله و مبانی عدم مسئولیت پزشک در پرتوی آموزه های فقه امامیه

سیدمحمدعلی صدرطباطبایی؛ صالح منتظری

دوره 6، شماره 21 ، دی 1396، ، صفحه 197-226

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.12556.1219

چکیده
  پزشکی به جهت سرو کار داشتن با حیات، سلامتی و جسم انسان، حسّاس و پرمخاطره است. علم پزشکی همواره عجین با احتمالات و نواقص بوده است و به ‌مثابه یک چاقوی دو دم که یک طرف آن سلامتی و طرف دیگر صدمه و حتی فوت بیمار است. تحلیل رابطه فقهی و حقوقی میان بیمار و پزشک به جهت اثری که نقش این ارتباط در مسئولیت در هنگام ایراد خسارت به بیمار دارد، با چالشی ...  بیشتر

تأملی در استثناءات ماده 121 قانون مجازات اسلامی(مصوب1392)

احمد مرتاضی؛ امیر امیران بخشایش

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2022.41618.2102

چکیده
   چکیدهقاعدة درأ، در مواجهه با جرایم مختلف، یکی از دو نقش محکومیّت‌‌زدایی و کیفرزدایی را ایفاء می‌‌کند. از نگاه فقهی، در رابطه با مبنای قاعدة درأ، نظرات مختلفی مطرح شده امّا آنچه مورد قبول اکثر فقها قرار گرفته روایات موجود در این خصوص است. علی‌‌رغم اینکه روایات موجود مطلق بوده و صرف شبهه را در تمامی اقسام حدود موجب درأ می‌‌دانند، ...  بیشتر

تأمّلی در عدول ولی دم از حق قصاص پس از شروع عملیات اجرای حکم ( نقد و بررسی آراء فقها در چارچوب مصالح اجتماعی )

مجتبی جعفری؛ مصطفی جباری

دوره 7، شماره 26 ، اردیبهشت 1398، ، صفحه 135-162

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.28181.1562

چکیده
  تصور کنیم در پروندة قتل عمدی ولی دم خواستار قصاص شده و حکم برابر قوانین صادر شده و قرار است اجرا شود ، پس از لحظاتی از اجرا و پیش از آن که مجرم "ازهاق نفس" شده وزندگیش پایان پذیرد ولی دم اعلام گذشت می کند و نیروهای حاضر در صحنه برای پایین آوردن محکوم علیه از دار مجازات تلاش می کنند. این احتمال قویا وجود دارد که مجرم آسیبی جدی دیده و متحمل ...  بیشتر

اقدام علیه آزادی تن شهروندان توسط مقامات رسمی در حقوق جزای ایران و فرانسه

محمود باوی

دوره 1، شماره 2 ، دی 1391، ، صفحه 159-182

چکیده
  اقدام علیه آزادی تن شهروندان به جرم یا جرائمی گفته می شود که به موجب آن ماموران دولتی در حین اجرای وظایف رسمی خود به آزادی فردی تعرض می نمایند هر چند قانونگذار ان فرانسوی و ایرانی در جرم انگاری این اقدامات پیشگام بوده اند لیکن مقایسه قوانین کیفریفرانسه در مقایسه با قوانین کیفری  ایران به شکل موثر تری آزادی فردی را مورد حمایت قرار ...  بیشتر

قاتل سریالی، بیمارِ روانی مسئول؛ جستاری در سیاست کیفری ناظر به قتلهای سریالی

جمشید غلاملو

دوره 1، شماره 3 ، تیر 1392، ، صفحه 163-185

چکیده
  قتل سریالی در حقوق کیفری عنوان مجزایی ندارد. در ایران در ذیـل کتـاب قصـاص و درصورت عدم اجرای آن ذیل کتاب دیات و تعزیرات قابل بررسی میباشـد. در مرحلـه واکـنشکیفری، نظامهای مختلف حسب مورد مجازات قتل عمد درجه نخست، قتـل عمـد مشـدد و یـاتعدد جرم را اعمال میکنند. قاتل سریالی از نظر روانـی نـه مجرمـی سـالم و نـه فاقـد مسـئولیتاست. بیماریهای ...  بیشتر

جلوه های گرایش به نظم عمومی در مقررات قصاص نفس در قانون مجازات اسلامی

سید محمود مجیدی

دوره 2، شماره 6 ، فروردین 1393، ، صفحه 165-181

چکیده
  با توجه به ارتباط نزدیک مسائل جزایی با مقوله حفظ نظم و امنیت عمومی جامعه از یکسو و نیز وجود دیدگاه های متفاوت فقهی در اکثر موضوعات جزایی در میان فقها از سوی دیگر، کیفیت انتخاب رویکرد فقهی مورد پسند مقنن از اهمیت بسیار برخوردار شده اس ت. انتخاب آگاهانه مقنن نسبت به فتاوی تأمینکنندة امنیت عمومی در مقررات ناظر بر قصاص نفس در قانون مجازات ...  بیشتر

نقد و تحلیل مبانی فقهی ماده 619 قانون مجازات اسلامی(مصوّب ۱۳۹۲)

صدیقه حاتمی؛ محمدرضا علمی سولا؛ محمدحسن حائری

دوره 7، شماره 27 ، مرداد 1398، ، صفحه 165-186

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2018.30697.1643

چکیده
  چکیده در باب میزان دیه دندانی که به تیرگی گراییده و سیاه شده است(السن الأسود)، فتاوای اصحاب امامیه مختلف و متفاوت است؛ به‌طوری‌که تتبع جستار حاضر در میراث مکتوب فقهی، وجود چهار نظریه را در فرض مسئله مورد شناسایی قرار داده است: 1. ثبوت ثلث دیه دندان سالم 2. ثبوت ربع دیه 3. ثبوت ارش 4. دیدگاه تفصیلی (ثبوت ثلث دیه در دندان سیاه فاسد و ثبوت ...  بیشتر

جرم اقتصادی؛ تعریف یا ضابطه؟

سید منصور میر سعیدی؛ محمود زمانی

دوره 2، شماره 4 ، آذر 1392، ، صفحه 167-199

چکیده
  چکیده وجود نظام های مختلف اقتصادی سبب شده تا اعمال مخل سیاست ها وفعالیتهای اقتصادی به فراخور زمانها ومکان های مختلف، واکنش اجتماعی متفاوتی را درپی داشته باشد. این چندگانگی در عرصه اقتصاد و واکنشهای اجتماع، ارائه تعریف از جرم اقتصادی را دشوار میسازد. از سوی دیگر ارائه تعریف، حصر مصادیق و به تبع آن محدودیت واکنش و دشواری در حصول اهداف ...  بیشتر

تعدد جرم و آثار آن در قانون جدید مجازات اسلامی(مصوب 1392

مجتبی جعفری

دوره 2، شماره 5 ، بهمن 1392، ، صفحه 175-196

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2014.578

چکیده
  چکیدهتعدد جرم وضعیت خاصی است که در آن فردی مرتکب چند جرم شده و پس از آن درچنگال عدالت گرفتار میشود تا بهخاطر همه آن جرایم مورد محاکمه و مجازات قرار گیرد.دو نکته در این تعریف نهفته است: اولاً، تعدد جرم زمانی مطرح میشود که متهم بیش ازیک جرم را مرتکب شده باشد. ثانیاً، ادعای تعدد جرم زمانی صحیح است که در زمانمحاکمه متهم، وی به خاطر هیچیک ...  بیشتر

بررسی تأثیر دیدگاه‌های انسان‌شناختی و معرفت‌شناختی دیوید هیوم بر مفهوم «جرم» در اندیشه بنتام و میل

مصطفی نصیری؛ سید محمد حسینی

دوره 9، شماره 32 ، مهر 1399، ، صفحه 179-212

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2020.39007.1839

چکیده
  به منظور درک مفهوم جرم باید به مبانی هر نظام حقوقی مراجعه نمود. انسان شناسی از جمله حوزههای مطالعات مبنایی است که پیوند وثیقی با حقوق کیفری دارد. دیوید هیوم به مثابه یکی از تأثیرگذارترین فلاسفه دوره روشنگری، رویکردی جدید نسبت به انسان مطرح نموده است. این طرز تلقی جدید از انسان‌ها و چگونگی حصول شناخت برای آنها، آثار مهمی به ویژه در ...  بیشتر

کار آمدی و ناکار آمدی کیفر حبس در حقوق بین الملل کیفری

بهزاد رضوی فرد

دوره 1، شماره 1 ، مهر 1391، ، صفحه 181-203

چکیده
  محل تولد کیفر حبس ابتدئاً در حقوق داخلی بوده است. به عبارت دیگر، تراز کیفر حبسسالها و در قرون متمادی با جرایم داخلی سنجیده میشود. کیفری محروم و طرد کننده است کهاثرگذاری آن در حقوق های کیفری قرینِ انتقادهای تندی شده که این مجازات را» مدرسه تکرارجرم« خوانده است. اما امروز با نوسازی اداره زندان ها اگر چه در کشور های توسعه یافته آثار ...  بیشتر

جنبه عمومی جنایت در حقوق کیفری ایران؛ از تحولات قانونی تا چالش‌های حقوقی- قضایی

حسین آقابابایی؛ علی نظری

دوره 9، شماره 34 ، فروردین 1400، ، صفحه 187-216

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2021.49043.2033

چکیده
  جنایت بر نفس به عنوان یکی از جرایم مهم در همه نظام های حقوقی، در حقوق کیفری ایران نیز با پاسخ کیفری شدید مواجه است. در قانون مجازات اسلامی ایران، با توجه به آموزه های اسلامی، پیش بینی حق قصاص برای بزه دیده یا اولیای دم وی، که مستلزم تقاضای ایشان و واجد جنبه خصوصی است، به عنوان تنها پاسخ به این جرم تعیین گردیده بود. با توجه به وجود موارد ...  بیشتر

حمایت از منافع عمومی حقوق کیفری؛ مطالعه تطبیقی ایران و برخی کشورها

محمود صابر؛ محمدجعفر حبیب زاده؛ امین آقایی

دوره 7، شماره 24 ، آذر 1397، ، صفحه 197-224

http://dx.doi.org/10.22054/jclr.2019.17958.1337

چکیده
  افراد جامعه بزه دیدگان واقعی جرایم علیه منافع عمومی محسوب می شوند و بدون شک حمایت کیفری از منافع عمومی به مثابه حمایت از افراد جامعه است. با این وجود موضوع بزه دیدگی در جرایم علیه منافع عمومی از مسائل بحث برانگیز نظری وعملی است؛ زیرا از یک سو آثار این جرایم با گذشتِ مدت زمان طولانی نمایان می شود و عموماً فاقد بزه دیده مستقیم هستند و ...  بیشتر