تحلیل فقهی- حقوقی تداخل جنایات عمدی با تأکید بر قانون مجازات اسلامی 1392

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

ضابطه‌مندسازی تعدد جنایات از جهت شیوۀ استیفای قصاص یا دیه، بخش قابل توجهی از آموزه‌‌های فقهی مربوط به ضوابط قصاص بوده است. برخلاف قاعدۀ تعدد جرم که یکی از مؤلفه‌های تشدید کیفر می‏باشد، تعدد جنایات،
به ویژه در جنایات عمدی، از قواعد عام تشدید کیفر خارج بوده و دارای احکام متفاوت است. تعدد جنایات، فروض مختلفی دارد؛ گاه ممکن است جنایت از سوی یک فرد علیه نفس یا عضو یک فرد یا افراد مختلف یا از سوی افراد مختلف علیه یک فرد انجام شود. همچنین ممکن است این امر در اثر یک ضربه و یا ضربات متعدد، در یک زمان یا در زمان‌های مختلف ناشی شود. آراء فقهای امامیه در خصوص حکم تعدد جنایات مختلف است. برخی مطلقاً قائل به تداخل، برخی مطلقاً به عدم تداخل و برخی حسب واحد یا متعدد بودن ضربات، توالی یا تناوب آنها قائل به تفصیل می‏باشند. قانون مجازات اسلامی 1392 با پیروی از قول مشهور فقهای امامیه با پذیرش قول عدم تداخل، جز در موارد استثنائی، تعدد جنایات عمدی را موجب تعدد کیفر قصاص مقرر نموده است. در این نوشتار، ضمن واکاوی آموزه‌های فقهی مرتبط، ضوابط مندرج در قانون مذکور مورد نقد و بررسی قرار گرفته و پیشنهادات اصلاحی ارایه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Jurisprudential - Legal analysis of interference of injuries With emphasizing the Islamic Penal Code 2013

چکیده [English]

Standardization of multiplicity of injuries for how to get a retaliation or compensation has been a significant part of the jurisprudential doctrines about rules of Qisas. Contrary to the rule of multiplicity of crime which is one of the factors of aggravation of punishment, multiplicity of injuries has various assumptions: Sometimes a injury may be committed by one person against another person or others or by a few people against a person. It may also result from a blow or multiple blows, at a time or at different times. The jurists of the Imamieh religion have expressed different opinions in this regard. Some of them believe in interfering absolutely, Some of them believe in not-interfering absolutely, and Some of them, have a different opinion depending on the unit or multiple and consecutive or alternate blows. In the Islamic Penal Code, with the following the famous opinion in Imamieh jurisprudence and by accepting the not-interfering opinion, except in exceptional cases, provided that the multiple intentional injuries result in a multiplicity of retaliation. In this article, by analyzing the related jurisprudential doctrines, the criteria set out in the above mentioned law have been criticized and proposals for amending the law are provided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interference of injuries
  • Retaliation (Qisas)
  • Compensation (Diah)
  • Islamic Penal Code 2013