جنایت نظیر و اشتباه در جنایت در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه آزاد واحد تهران شمال

2 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم

چکیده

واژه "نظیر" درخصوص جنایات، عبارتی است که برای اولین بار در ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به‌کار برده‌ شده و سابقه‌ای در فقه و قوانین پیشین ندارد. این واژه به لحاظ فقدان پشتوانه فقهی- حقوقی، در عمل ابهامات فراوانی را سبب شده و آنگونه که در بادی امر به نظر می‌رسد نسبت به قبل بر قلمرو جنایات عمد افزوده و گستره‌ی‌ موارد اشتباه در جنایت را نیز با تردیدهایی مواجه ساخته است. طی مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی ضمن یک بررسی فقهی-حقوقی این نتیجه حاصل شده که جنایت نظیر، صرفاً جنایات وارده بر اعضاء غیرمقصود مجنی‌علیه مقصود با نتایج مشابه یا أخف از مقصود مرتکب را شامل می‌شود و جنایات غیرمقصود که برمجنی‌علیه غیرمقصود واقع می‌شوند را دربرنمی‌گیرد. این جنایات گاه واقعاً و گاه حکماً عمد هستند.این جنایات گاه واقعاً و گاه حکماً عمد هستند. اما ضروری است که قانونگذار به جای کلمه مبهم جنایت نظیر، ماده ای مخصوص وضع و به صورت مشروح بیان دارد که اشتباه در عضو در جنایت عمدی که منجر به نتایج مشابه یا خفیفتر از مقصود مرتکب گردد عمد خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Similar Felony and Mistake in Crime against Human Body in Islamic Penal Code of 2013

نویسندگان [English]

  • Mehdi Fazli 1
  • Adel Sarikhani 2
1 Lecturer in Islamic Azad University Tehran North Unit
2 Associate Professor in Faculty of Law in Qom University
چکیده [English]

The word"Similar" in crimes agains human body first was used in Article 290 of Islamic Pneal Code of 2013 of Iran and has no background in Fiqh (Islamic rules) and previous laws. Having no legal-Fiqhi background, this word has caused many ambiguities; at first glance it seems that this word has increased the scope of intentional crimes against human body and obscured the boundaries of mistake in such crimes. Through the paper, using a descriptive-analytical method, authors have reached to this result that “similar felony” in crimes against human body only includes crimes committed to unwanted limbs of a wanted victim with similar or lower consequences than offender’s intention and it excludes unwanted crime against an unwanted victim. Such crimes sometimes are inherently intentional and sometimes supposedly. However it is necessary that legislator amends this ambiguous word and enacts a specific article to elaborately expresses that mistake in committing crime to unwanted limb of a victim in an intentional crime which leads to similar or lower consequences than offender’s intention to other limb, would be intentional.

کلیدواژه‌ها [English]

  • felony
  • Similar
  • homicide
  • Intentional
  • Mistake