مطالعه تطبیقی جرم غیرعمدی در حقوق ایران و فرانسه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

بیشتر نویسندگان در تبیین مفهوم جرائم غیرعمدی بر عنصر روانی این جرائم تمرکز نموده‌اند و توجه چندانی به عنصر مادی و قانونی آن‌ها ننموده‌اند. این بی‌توجهی سبب خلط عنصر روانی جرائم غیرعمدی با عنصر مادی و قانونی آن‌ها شده است. همچنین نویسندگان یادشده بین جرائم غیرعمدی مطلق و جرائم غیرعمدی مقید به نتیجه هیچ تفکیکی قائل نشده‌اند. این عدم تفکیک سبب خلط مفهوم عنصر روانی جرائم غیرعمدی شده است. از منظر قانونی، قانون‌گذار فرانسوی تا تصویب قانون مجازات 1994 میلادی هیچ اشاره‌ای به عنصر روانی جرائم غیرعمدی نداشت و تنها در قالب این قانون به عنصر روانی جرائم غیرعمدی اشاره می‌نماید. قانون‌گذار ایرانی نیز تا تصویب قانون مجازات 1392 هیچ اشاره‌ای به عنصر روانی جرائم غیرعمدی نداشت ولی در این قانون در ماده‌ی 125 به‌ضرورت وجود تقصیر به‌عنوان مبنای عنصر روانی اشاره می‌نماید. بااین‌همه، هم قانون مجازات فرانسه و هم قانون مجازات ایران با ایرادات و اشکالات جدی روبرویند. در این تحقیق سعی می‌شود از یک‌سو جرائم غیرعمدی مطلق از جرائم غیرعمدی مقید به نتیجه تفکیک شوند و از سوی دیگر نیز تلاش می‌شود عناصر قانونی، مادی و روانی هر یک از این دودسته جرائم به‌صورت خاص و جداگانه موردبحث و بررسی قرار بگیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative study of unintentional offenses in Iranian criminal law and French Penal Law

چکیده [English]

The majorities of authors have been interested in the moral element of unintentional offenses and have not been sufficiently interested in the issue of the material element and the legal element of these offenses, so this has sparked an amalgam. These authors did not make any difference between formal offenses and result offenses that also amused an amalgam. The French legislature refers for the first time to the question of the moral element of unintentional offenses in the 1994 Penal Code. The Iranian Penal Code also refers in this regard to Article 125 of the new Penal Code. Nevertheless, these codes have disadvantages on this subject. First, we are interested in the issue of the difference between formal offenses and outcome offenses, and then we address the issue of the moral element of these offenses.First, we are interested in the issue of the difference between formal offenses and outcome offenses, and then we address the issue of the moral element of these offenses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Formal offense
  • offense of result
  • penal fault
  • civil fault
  • recklessness
 

منابع

الف. فارسی

  • اردبیلی، محمدعلی. (1384). حقوق جزای عمومی، (جلد نخست)، تهران، نشر میزان.

  • اردبیلی، محمدعلی. (1393). حقوق جزای عمومی، (جلد دوم)، تهران، نشر میزان.

  • آقایی جنت‌مکان، حسین. (1393). حقوق کیفری عمومی، (جلد نخست)، تهران، انتشارات جنگل.

  • آقایی‌‌نیا، حسین. (1392). حقوق کیفری اختصاصی، جرایم علیه اشخاص (جنایات)، تهران، میزان.

  • باهری، محمد. (تألیف)، میرزاعلی اکبر خان داور( تقریرات)(1393) نگرشی بر حقوق جزای عمومی، تهران، مجد.

  • رنوچی ژان فرانسوا، کورتن کریستین .(1395). حقوق کیفری کودکان و نوجوانان، ترجمة بهزاد رضوی فرد و خدیجه بهشتی، تهران، نشر میزان.

  • زراعت. عباس. (1392). حقوق جزای عمومی 1و 2، انتشارات جاودانه.

  • ساکی. محمدرضا. (1392). حقوق جزای عمومی (جرم و پدیده جنایی)، تهران، انتشارات جنگل.

  • سپهوند، امیرخان؛ عسکری‌‌پور، حمید. (1389). حقوق کیفری اختصاصی 1 (جرایم علیه اشخاص)، تهران، مجمع علمی و فرهنگی مجد.

  • صادقی. محمدهادی. (1387). حقوق جزای اختصاصی (1)، جرایم علیه اشخاص (صدمات جسمانی)، تهران، نشر میزان.

  • صادقی. محمدهادی. (1393). حقوق جزای اختصاصی (1)، جرایم علیه اشخاص (صدمات جسمانی)، تهران، نشر میزان.

  • صانعی. پرویز. (1382). حقوق جزای عمومی، انتشارات طرح نو.

  • صدارت، علی. (1343). «آیا در جرم غیرعمدی معاونت قابل‌تصور است؟»، مجله کانون وکلا، شماره 93.

  • علامه، غلام حیدر. (1389). اصول راهبردی حقوق کیفری، تهران، نشر میزان.

  • فخر حسین، فانی رضا. (1391). «بررسی امکان الحاق تقصیر به‌عمد در قتل»، مجله فقه و حقوق اسلامی، سال دوم، شماره 4.

  • قاسم‌زاده، مرتضی. (1377) «تجزیه ‌و تحلیل مفهوم عنصر روانی جرم»، مجله دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره 10 و 11.

  • گرایلی، محمدباقر. (1391). «عنصر خطای جزایی در حقوق کیفری ایران و کامن لا»، آموزه‌های حقوق کیفری، شماره 3.

  • گلدوزیان، ایرج. (1388). بایسته‌های حقوق جزای اختصاصی (3-2-1)، تهران، میزان.

  • گلدوزیان، ایرج. (1391). بایسته‌های حقوق جزای عمومی، تهران، میزان.

  • لوترمی لورانس؛ کلب پاتریک. (1387). بایسته‌های حقوق کیفری عمومی فرانسه، ترجمة محمود روح‌الامینی، تهران، نشر میزان.

  • میرمحمدصادقی، حسین. (1394). حقوق کیفری اختصاصی، جرایم علیه اشخاص، تهران، نشر میزان.

  • میلانی، علیرضا. (1393). حقوق جزای عمومی(1)، تهران،‌‌ نشر میزان.

  • نوری، رضا. (1350). «مسئولیت در جرائم عمدی و غیرعمدی و خطایی»، مهنامه قضایی، شماره 70.

  • الهام، غلامحسین؛ برهانی، محسن. (1394). درآمدی بر حقوق جزای عمومی (جرم و مجرم)، جلد اول، تهران، نشر میزان.

  • ولیدی، محمد صالح. (1364). «موقعیت خطای جزایی در اثبات مسئولیت کیفری»، فصلنامه حق (مطالعات حقوقی و قضایی)، شماره 4.