چالش های حقوقی – قضاییِ جرم افساد فی الأرض در قانون مجازات اسلامی 1392

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق جزا و جرمشناسی دانشکده ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 ** دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا ز جرمشناسی دانشگاه علامه طباطبائی.

چکیده

با تصویب ق.م.ا 1392 به موجب ماده286، جرم افساد فی الأرض با مستندی عام، به عناوین مجرمانه اضافه گردیده عملاً مباحث نظری در خصوص تفکیک یا عدم تفکیک آن از محاربه پایان یافت. اگرچه بر مبانیِ رویکرد جدید، نقدهای فقهی جدّی و متعددی هست، اما در مقایسه با مصداق گراییِ سابق تلاشی درخور توجه تلقی میگردد. پذیرش افساد فی الأرض به عنوان جرم مستقلِ مستوجب حدّ، ایجاب می کند مستند قانونیِ آن فارغ از مباحث فقهی و دیدگاههای رقیب، مورد نقد حقوقی قرار گرفته، جنبه های مجهول آن شناسایی گردد. توسعه لجام گسیخته طرق تحقق رکن مادی جرم، بی توجهی به کیفیت متفاوت تحقق این جرم در ق.م.ا با سایر مصادیق آن در قوانین جزایی، فقدان ضابطه ملموس و قابل ارزیابی جهت افتراق میان متهمی که با وجود ارتکاب افعال مجرمانه متعدد، مشمول مقررات تعدد جرم بوده و از آثار ادغامی کیفر بهره مند است و متهمی که در شرایط مشابه در مظان اتهام افساد فی الأرض قرار دارد و در نهایت بکارگیریِ الفاظ و عباراتی تفسیربردار همچون: «به طور گسترده» و «در حدّ وسیع»، ماهیت و ارکان جرم خاص تعزیری تبصره این مستند قانونی، تنها بخشی از چالش ها و ابهام های حقوقی – قضاییِ این مستندِ قانونی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The legal - judicial challenges of the crime of corruption on the earth (Ifsad fi al-Arz) in the Islamic Penal Code 1392

نویسندگان [English]

  • mohammadreza Rahbarpour 1
  • Hossein Noormohammadi 2
چکیده [English]

With the approval of the I.P.C 1392 and pursuant to Article 286, the crime of corruption on earth, with general documentation, was added to the collection of criminal categories. ]n practice, the theoretical discussions regarding separating or not separating it from Muharibah ended. Although there are numerous serious legal criticismsregarding the foundations of new approach, this action compared to previous instances is considered a considerable effort to observe the principle of legality. Theadmission of corruption on earths an independent crime deserving punishment, requires that the legal document, regardless of the legal issues and opposing views, be criticized legally andits unknownaspects should be discovered. The unbridled development of the ways of the realization of the material element;neglectingthe different quality of the realization of this crime in the Penal Code with its instances in other special criminallaws;the lack of tangible and measurable criteria to differentiate between multiple the defendant who commitsmultiple crimesand benefits from the law of the multiplicity of crimesand its merged effects and the defendant who is, in a similar situation, suspected to commit corruption; finally, the use of interpretable terms and phrases such as "widely" and "largely" are only part of the legaljudicial challenges and ambiguities ofthis legal document

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hudud
  • corruption on the earth
  • The elements of the crime
  • The multiplicity of the crimeof corruption on earth

فهرست منابع

- اردبیلی، محمدعلی (1385)، حقوق جزای عمومی، جلد نخست، چاپ نهم، تهران: نشر میزان.

- بای، حسینعلی (1385)، «افساد فی‌الأرض چیست، مفسد فی‌الأرض کیست؟»، فصلنامه فقه و حقوق، تابستان 1385 شماره 9: صص 58-29.

- برهانی، محسن (1394)، «افساد فی‌الأرض ابهام موضوعی و مفاسد عملی»، فصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه تهران، شماره 2 و 3: صص 44-20.

- سالاری، مهدی (1384)، حقوق کیفری اختصاصی، جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی، قم: انتشارات دانشگاه قم.

- شهری، غلامرضا و دیگران (1388)، مجموعه تنقیح شدۀ قوانین و مقررات کیفری، دو جلد، جلد اول، چاپ دوم، تهران: ناشر روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.

- صادقی، محمدهادی (1385)، حقوق جزای اختصاصی 1: جرایم علیه اشخاص «صدمات جسمانی»، چاپ نهم، تهران: نشر میزان.

- گلدوست جویباری، رجب (1392)، کلیات آیین دادرسی کیفری، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات جنگل.

- گلدوزیان، ایرج (1386)، محشای قانون مجازات اسلامی، چاپ هفتم، تهران: انتشارات مجد.

- مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی (1390)، تروریسم زیستی: انواع، انگیزه­ها و راه­های مقابله با آن، تهران، کد موضوعی 280 شماره مسلسل 12040.

- معین، محمد (1389)، فرهنگ فارسی، چاپ دوم، تهران: انتشارات میلاد.

- مکارم شیرازی، ناصر (بی‌تا)،  مجموعه استفتائات جدید، نشر مدرسه الامام علی (ع).

- منتظری، حسینعلی (بی‌تا)، رساله استفتائات: قم.

- مؤسسه آموزشی پژوهشی قضاء قم، نرم‌افزار گنجینه استفتائات قضایی، نسخه اول کد سؤال 6484.

- میرسعیدی، سید منصور (1390)، مسئولیت کیفری، جلد اول، چاپ سوم، تهران: نشر میزان.

- میرمحمدصادقی، حسین (1392)، حقوق کیفری اختصاصی (1)، جرایم علیه اشخاص، چاپ دوازدهم، تهران: نشر میزان.

- میرمحمدصادقی، حسین (1386)، حقوق کیفری اختصاصی (3): جرایم علیه امنیت و آسایش عمومی، چاپ هشتم، تهران: نشر میزان.

- نجفی، محمدحسن (1400هـ.ق)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران: دار الکتب الاسلامیه.

- ولیدی، محمدصالح (1374)، حقوق جزای اختصاصی: جرایم علیه اشخاص، چاپ چهارم، تهران: نشر امیرکبیر.

- ولیدی، محمدصالح (1393)، حقوق کیفری اقتصادی، چاپ دوم، تهران: نشر میزان.

- هاشمی شاهرودی، سیدمحمود ‌(1378)، بایسته‌های فقه جزا، تهران: نشر میزان.

- هاشمی شاهرودی، سید محمود (1376) «محارب کیست محاربه چیست؟»، فصلنامه فقه اهل‌بیت، شماره 11-12 پاییز و زمستان 1376، صص 200-144.

قوانین:

- قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس و ارتشاء وکلاهبرداری مصوب 15/9/1367

- قانون مجازات اسلامی مصوب 28/2/1392

- قانون مجازات اخلال گران در امنیت پرواز هواپیما و خراب‌کاری در وسایل و تأسیسات هواپیمایی مصوب 1349

- قانون مجازات اخلال گران در نظام اقتصادی کشور مصوب 28/9/1369

قانون مجازت اخلال گران در صنایع مصوب 2/2/