تحلیل انتقادی مرزهای رضایت در جرم تجاوز جنسی: حقوق موضوعه و ضرورت‌های اصلاح آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه سمنان

چکیده

تجاوز جنسی­ یکی از انواع جرایم جنسی است که امروزه تقریباً در تمامی کشورها مورد جرم­انگاری قانونگذاران مختلف قرار گرفته است. همانگونه که از عنوان این جرم مشخّص است، عنصر مهمّی که در تحقّق آن لازم است به کار بردن زور و قدرت توسط مرتکب برای برقراری رابطة جنسی با فرد مقابل است. در این راستا، فرد مقابل نیز البتّه به مقاومت و دفاع از خود بر   می­آید امّا در نهایت این مرتکب است که با برتری در مقابل وی به مقصود خود می­رسد. در جریان سالهای طولانی جرم­انگاری این عمل سؤالات متعدّدی برای حقوقدانان و مردم عادّی مطرح شده است که گاه قانونگذاران با بی­تفاوتی با آنها برخورد کرده­اند. مهمترینِ این سؤالات به مسئلة مفهوم فقدان رضایت بزه­دیده، به عنوان یکی از مؤلّفه­های تشکیل دهندة این جرم ، مربوط می­شود. به این معنی که اصولاً رضایت یعنی چه و منظور از فقدان رضایت در تحقّق جرم تجاوز جنسی دقیقاً چیست؟ با توجّه به لزوم ارائة یک تحلیل انتقادی از وضع موجود قوانین ایران در این زمینه، ما در طول این مقاله تلاش کرده­ایم در قالب یک مطالعة تطبیقی بین حقوق کیفری ایران و انگلستان به بازسازی مرزهای رضایت در جرم تجاوز جنسی با هدف هماهنگی بیشتر با      واقعیّت­های اجتماعی عصر حاضر بپردازیم. این مطالعة انتقادی در نهایت به ارائة پیشنهاداتی بمنظور اصلاح مقرّرات فعلی در زمینة جرم تجاوز جنسی منجر خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical analysis of Bundaries of consent in Iranian rape law: Positive law and the necessaries of its reform

نویسنده [English]

  • modjtaba jafari
چکیده [English]

 
Being one of the sexual offences which today is criminalized in almost any countries, the crime of rape include an important element that is use of force by the offender to have a sexual relation with some one else.  Accordingly,  although the victim will certainly defend her self, but ultimately this is the offender who overcome the defender and will reaches to his purpose. During the last decades that this behavior has been criminalised in the world, some questions have been leaved without any answer in the mind of the legalists and the public opinion. One of the most important question in this area consist of a concept concerning the "victim consent" in the crime of rape.  In other word, the question is that what is the" victim consent"? and what we mean by the "lack of consent" as one of the principal elements of the crime of rape? In a wish of doing a critical analysis of the Iranian situation about the subject, we will try to reconstruct the Iranian rape law by flowing a comparative study between Iranian and England rape law. Our purpose will be to harmonise the positive law with the modern facts of society. This critical study will be finished by proposal of some necessary reforms in the Iranian rape law

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Rape
  • Consent
  • Criminalization
  • Critical analysis
  • Society
- اردبیلی، محمدعلی ( 1394 )، حقوق جزای عمومی، جلد نخست، چاپ چهلم، نشر میزان.
- جعفری، مجتبی ( 1392 )، جامعهشناسی حقوق کیفری؛ رویکرد انتقادی به حقوق کیفری ، چاپ نخست، نشر میزان، تابستان.
- دفتر مطالعات و تحقیقات دیوان عالی کشور ( 1378 )، مذاکرات و آراء هیئت عمومی دیوان عالی کشور، سال 1376 ، انتشارات روزنامه رسمی.
- صانعی، پرویز ( 1382 )، حقوق جزای عمومی، چاپ اول، انتشارات طرح نو.
- میر محمدصادقی، حسین ( 1394 )، حقوق کیفری اختصاصی؛ جرایم علیه اموال و مالکیت، چاپ چهل و سوم، نشر میزان.
- Gardner J.and Shute S. The Wrongness of Rape, in J. Horder (ed.), Oxford
Essays in Jurisprudence, (oxford: Oxford University Press, 2000).
- Lacey N. Contingency and Crirminalisation, in I. Loveland (ed.), Frontiers of Criminality, London: Sweet & Maxwell, 1995.
- Simon H. Bronitt, Rape and lack of consent, Cri. L. Jour. 16, 1992.
- Spohn,Cassina and Horney, Julie, Rape law reform, Plenum Press, 1992.