بازخوانی تحلیلی- انتقادی مفهوم اقامه‌ حد و تعطیل حد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشجوی دکترای حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

در برخی روایات، اقامه‌ حد سرچشمه برکاتی برای جامعه به شمار آمده است. روایاتی دیگر هم تعطیل حد را نکوهش کرده است. ظاهر این گونه روایات به نوبه خود وجهی قدسی به حدود بخشیده و سبب شده است تا فقیهان برای حراست از حدود هرگونه انعطاف در آن را روا ندانند. روایات مربوط به تعطیل حد همزمان دستمایه‌ برخی سخت‌گیری‌ها در اجرای کیفرهای حدی هم شده است. این پژوهش، با رویکردی تحلیلی- انتقادی تاکید می‌کند که مفهوم اقامه‌ حدود، فراتر از اجرای بی‌چون و چرای کیفر چند جرم خاص است. اقامه حدود به معنای برپاداشتن نظام‌مند تمامی احکام الهی است. از حکمت و رحمت شارع مقدس بسی به دور است که از میان انبوه احکام خود تنها به اجرای چند کیفر تاکید کند و بر اجرای دیگر مجازات‌ها و نیز بپاداشتن دیگر فرامین و اوامر تاکید نداشته باشد. همچنین برابر یافته‌های این پژوهش، مقصود از نکوهش تعطیل حد در روایات، توصیه به سخت‌گیری‌های نامتعارف در کیفرهای حدی نیست؛ این روایات، سهل‌انگاری در اجرای مجازات، الغاگرایی کیفری، تبعیض‌های ناروا در اجرای مجازات، و هر آنچه مایه ناکارآمدسازی کیفر شود را نفی می‌کنند. پیداست که این امر به حدود اصطلاحی اختصاص ندارد و در این باره تفاوتی میان حد و تعزیر نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical-Critical Reassessment of the Concept of Execution and Cancellation of had (Prescribed Punishment)

نویسنده [English]

  • hossein khodayar
the PHD student of criminal and criminology of allame tabatabaee university
چکیده [English]

In some hadith, the execution of prescribed punishments (hodoud) is considered a source of blessing for society. In the traditional view, these hadith bestow sanctity on prescribed punishments, rendering them inflexible. Moreover, other hadith that condemn the cancellation of prescribed punishments have contributed to a rigid interpretation of their legality, leading to their unconditional execution. Taking an analytical-critical approach, this article suggests that the concept of had might in actuality refer to all divine rules and laws of sharia, not merely prescribed punishment. As such, the aforementioned hadith might be suggesting that all divine rules and laws of sharia shall be executed systematically. In this case, the application of these hadith is not limited to prescribed punishments, and no differentiation should be made between discretionary punishments (ta’zirat) and prescribed punishments. The aim of those hadith that condemn the cancellation of prescribed punishments may not be to make them inflexible, but rather to preserve the justice process and to prevent unjustified discrimination in the execution of punishments. It is too far from the wisdom and mercy of the Holy Lawmaker to emphasize implementation of a few specific punishments among all His laws to the exclusion of other laws and non-prescribed punishments.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Execution of Prescribed Punishments
  • Cancellation of Prescribed Punishments
  • Holy Features of Prescribed Punishments
  • criminal abolition