نگرشی جامعه شناسانه بر تحولات مجازات اعدام نسبت به مجرمان مواد مخدر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق دانشگاه فردوسی دانشکده جقوق و علوم سیاسی

2 حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد،

چکیده

در نوشتار حاضر، فارغ از جنبه‌های کیفرشناختی و فلسفی، به تأثیر تحولات و عوامل جامعه‌شناختی بر افزایش مجازات اعدام از یک سو و کاهش آن از سوی دیگر، در ارتباط با جرایم مواد مخدر پرداخته شده است. بدین‌ترتیب، در قالب نظریه «مجازات و انسجام اجتماعی» با ارائه مستنداتی نشان داده‌ایم که چرا در شرایط خاصِ اوایل انقلاب و در دوران جنگ تحمیلی، مجازات اعدام برای برخی قاچاقچیان مواد مخدر افزایش یافت و در ملأعام اجرا می‌شد. در آن برهه زمانی، اعدام عکس‌العمل احساسی و تبلور خشم اجتماع نسبت به نقض ارزش‌های جامعه بود. بنابراین در آن فضای اجتماعی، این مجازات کارکردهای مهمی را ایفا می‌نمود. اما در گذر زمان و با وقوع تحولات اجتماعی-فرهنگی و تغییر ارزش‌ها در متن جامعه، نگرش مردم و نخبگان نسبت به مجازات‌ها و بخصوص مجازاتِ اعدام در جرایم مواد مخدر دگرگون شد. از مهم‌ترین نشانه‌های این تأثیر، می‌توان به عدم اجرای مجازات اعدام در ملأعام اشاره کرد. چنین تحولی بازتاب این عقیده است که اولاً جامعه دیگر مانند گذشته با چنین مجازاتی موافق نیست. ثانیاً با توجه به تجربه تاریخی کشورهایی که اعدام را لغو کرده‌اند، عدم اجرای علنی، مقدمه‌ای برای تحدید و چه بسا الغای این مجازات برای جرایم مواد مخدر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological approach on the changes of the death penalty to Drug Criminals

نویسندگان [English]

  • Abdolreza javan jafari 1
  • Muhammad Saleh Esfandiari Bahraseman 2
1 Dean of Faculty, Faculty of Law and political Sciences
2 Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad,
چکیده [English]

In the present study, regardless of the Penological and philosophical aspects, the effect of sociological changes and factors on the increasing of death penalty, as well as, its reduction in relation to Drug crimes were studied. In this regard, a question titled "what are the main reasons of increasing the death penalty for some drug traffickers in early years of the revolution and during of the imposed war and executed in public by considering the "punishment and social solidarity" theory. In those times, death penalty have been as the emotional expression and reflection of community anger against violation of social values. However, death penalty has presented the most important function in those social situation.
During the time, the attitude of people and elites towards the punishment and especially death penalty on drug crimes in terms of advection of socio-cultural evolutions and the change of values in the context of society was upgraded. One of the most important signs of mentioned evolution is the lack of execution of the death penalty in public.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Death penalty
  • Drugs
  • Social solidarity
  • Social transformation